23. تير 1396 - 11:53   |   کد مطلب: 2492
کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث و مدرس دانشگاه، سلسله بحث هایی که در قالب حقوق زن در قرآن در جلسه هیأت بانوان با حضور دانشجویان و فارغ التحصیلان رشته های حقوق والهیات در تمامی گرایش ها و مقاطع مختلف در مسجد فخر اردبیل مطرح شد.

به گزارش بانوی کوثر، نعیم راثی زاده کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث و مدرس دانشگاه ، سلسله بحث هایی که در قالب حقوق زن در قرآن در جلسه هیأت بانوان با حضور دانشجویان و فارغ التحصیلان رشته های حقوق والهیات در تمامی گرایش ها و مقاطع مختلف در مسجد فخر اردبیل مطرح شد.

وی در ابتدای بحث گفت: لازم به توضیح است که :

اول – مباحث حقوق زن در قرآن به ترتیب از اول تا آخر قرآن مطرح می گردد

دوم – آیات براساس ترجمه حضرت آیت الله مکارم شیرازی بیان شده است

سوم – در توضیح آیات غالباً از تفاسیر راهنمای مرحوم آیت الله رفسنجانی و تفسیر نور  جناب استاد قرائتی و تفسیر کبیر تسنیم حضرت علامه جوادی آملی استفاده شده است

چهام – منظور ما از حقوق زن عبارت است:

1 – نقش وجایگاه زن در نظام هستی

2 – حقوقی که بانوان دارند و سایرین از جمله جامعه و همسران و والدین و فرزندان و خویشاوندان هر زنی باید آنها را محترم شمارند.

3 – مسئولیتی که هر زنی نسبت به خود و دیگران اعم از جامعه و والدین و فرزندان وخویشاوندان و غیره دارد.

پنجم – در ذیل هر آیه به روایات واحکام فقهی مربوط و قوانین ومقررات جاری مرتبط با موضوع آیه اشاره شده است

ششم – در شرح هر آیه بیشتر به مباحث راجع به حقوق زن مطرح شده و سایر مباحث و موضوعات راجع به آیه توضیح داده نشده است 

هفتم- درتببین مطالب ضمن ترجمه آیه و توضیح  هر آیه به روایات ، احکام فقهی ، قوانین ومقررات مربوط  اشاره می شود

امیدوارم مورد استفاده واقع گردد 

1 – سوره بقره آيه 27  - ص 5 : الَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِن بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ مَآ أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِى الْأَرْضِ أُوْلَئِكَ هُمُ الْخَسِرُونَ : (فاسقان) كسانى هستند كه پیمان خدا را پس از آنكه محكم بستند مى‏شكنند، و پیوندهایى را كه خدا دستور داده برقرار سازند قطع مى‏نمایند، و در زمین فساد مى‏كنند، قطعاً آنان زیان‏كارانند. 

نکات کاربردی آیه در خصوص حقوق زنان

در آیه فوق الذکر از جمله کسانی که پیوندهایی را که خدا به برقراری آنها فرمان داده است  بانوان محترم  (اعم از مادر و خواهر ودختر و همسر و سایر خویشاوندان ) می باشد  وهمچنین  رعایت حقوق خویشاوندی توسط خانم ها مست

بنابر این :

2-  کسانی که پیوندهایی را که خدا به برقراری آنها فرمان داده، نادیده بگیرند، فاسق هستند.(اِلاَّ الْفاسِقِینَ . اَلَّذِینَ ... یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ) «الَّذِینَ » ، صفت توضیحی برای «الْفاسِقِینَ » می باشد.

3 – گسستن پیوندهایی که خداوند به برقراری آنها فرمان داده، امری ناروا و حرام است.(«أَنْ » مصدریه و «أَنْ یُوصَلَ » بدل برای ضمیر در «بِهِ » است و مرجع ضمیر، «ما أَمَرَ اللّهُ » می باشد؛ یعنی: الذی امر اللّه بوصله)

4 - گسستن روابطی که خداوند به برقراری آنها فرمان داده ، زیان واقعی انسان را در پی دارد.( اَلَّذِینَ ... یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ... أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ)

اقسام خويشاوندى در قرآن

 انسانها داراى سه نوع خويشاوندىِ  نسبى و سببی و رضاعی می باشند :

1 – خویشاوندی نسبی و سببی

وهُوَ الَّذى خَلَقَ مِنَ الماءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبـًا وصِهرًا وكانَ رَبُّكَ قَديراً ( فرقان آیه  54 – ص 364)

«نسب» كه جمع آن «انساب» است به معناى قرابت و خويشاوندى از ناحيه پدر است (لسان العرب، ج 14، ص 118، «نسب») و «صهر» به معناى قرابت و خويشاوندى از ناحيه زن است كه به سبب ازدواج به وجود مى آيد. (لسان العرب، ج 7، ص 428، «صهر»)كلمه‏ى «صِهر» به معناى داماد است(تفسیر نور)

2 – خویشاوندی رضاعی

حُرِّمَت عَلَيكُم اُمَّهـتُكُم وبَناتُكُم واَخَوتُكُم وعَمّـتُكُم وخــلـتُكُم وبَناتُ الاَخِ وبَناتُ الاُختِ واُمَّهـتُكُمُ الّـتِى اَرضَعنَكُم واَخَوتُكُم مِنَ الرَّضـعَةِ واُمَّهـتُ نِسائِكُم ورَبـئِبُكُمُ الّـتى فى حُجورِكُم مِن نِسائِكُمُ الّـتى دَخَلتُم بِهِنَّ فَاِن لَم تَكونوا دَخَلتُم بِهِنَّ فَلا جُناحَ عَلَيكُم وحَلـئِلُ اَبنائِكُمُ الَّذينَ مِن اَصلـبِكُم... .نساء (4) 23 – ص 81

خویشاوندی در قانون مدنی

در قانون مدنی هم به سه نوع قرابت یاد شده به شرح زیر اشاره شده است

ماده ۱۰۳۱ - قرابت بر دو قسم است قرابت نسبي و قرابت سببي .

ماده ۱۰۳۲ - قرابت نسبي به ترتيب طبقات ذيل است :

طبقه اول : پدر و مادر و اولاد و اولاد اولاد

طبقه دوم : اجداد و برادر و خواهر واولاد آنها .

طبقه سوم : اعمام و عمات و اخوال و خالات و اولاد آنها .

ماده 1046 - قرابت رضاعي ازحيث حرمت نكاح درحكم قرابت نسبي است مشروط بر اينكه :

اولا - شير زن ازحمل مشروع حاصل شده باشد.

ثانيا - شير مستقيما از پستان مكيده شده باشد.

ثالثا - طفل لااقل يك شبانه روز و يا 15 دفعه متوالي شير كامل خورده باشد بدون اينكه در بين غذاي ديگر يا شير زن ديگر را بخورد.

رابعا - شير خوردن طفل قبل ازتمام شدن دو سال از تولد او باشد.

خامسا - مقدارشيري كه طفل خورده است ازيك زن و ازيك شوهرباشد بنابر اين اگر طفل در شبانه روز مقداري از شير يك زن و مقداري از شير زن ديگر بخورد موجب حرمت نمي شود اگر چه شوهر آن دو زن يكي باشد. و همچنين اگر زن يك دختر و يك پسر رضاعي داشته باشد كه هر يك را از شير متعلق به شوهر ديگر شير داده باشد آن پسر و يا آن دختر برادر و خواهر رضاعي نبوده ازدواج بين آنها از اين حيث ممنوع نمي باشد.

ماده 1047 ق .مدني: نکاح بین اشخاص ذیل به واسطه‌ی مصاهره ممنوع دائمی است:

۱- بین مرد و مادر و جدات زن او از هر درجه که باشد اعم ازنسبی و رضاعی؛

۲- بین مرد و زنی که سابقاً زن پدر و یا زن یکی از اجداد یا زن پسر یا زن یکی از احفاد او بوده است هر چند قرابت رضاعی باشد؛

۳- بین مرد با اناث از اولاد زن از هر درجه که باشد ولو رضاعی مشروط بر این که بین زن و شوهر زناشویی واقع شده باشد.

حقوق خويشاوندى در قرآن و روایت

الف - حقوق وتکالیف خويشاوندى در قرآن

 1. احسان

  احسان، از جمله حقوق خويشاوندى:

...وبِالولِدَينِ اِحسانـًا وذِى القُربى... .بقره (2) 83 – ص 12

...ولـكِنَّ البِرَّ...وءاتَى المالَ عَلى حُبِّهِ ذَوِى القُربى... . بقره (2) 177

...وبِالولِدَينِ اِحسـنـًا وبِذِى القُربى... .نساء (4) 36

اِنَّ اللّهَ يَأمُرُ بِالعَدلِ والاِحسـنِ وايتاىِ ذِى القُربى... . نحل (16) 90

2. انفاق

 انفاق، از جمله حقوق خويشاوندى:

وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى ....  بقره 177 – 27

وءاتِ ذَا القُربى حَقَّهُ... . اسراء (17) 26

فَـاتِ ذَا القُربى حَقَّهُ... . روم (30) 38

انفاق اقارب در قوانین والدین واولاد)

3. وصيّت

 لزوم وصيّت به پرداخت اموالى در حدّ متعارف به خويشاوندان، در هنگام احتضار، توصيه خداوند:

كُتِبَ عَلَيكُم ... اِن تَرَكَ خَيرًا الوَصِيَّةُ لِلولِدَينِ والاَقرَبينَ بِالمَعروفِ... بقره (2) 180 – ص 27

4. صله رحم

...واتَّقوا اللّهَ الَّذى تَساءَلونَ بِهِ والاَرحامَ... نساء (4) 1 – ص 77

«...والأرحام» عطف بر «اللّه ... » است و منصوب است و معناى آن چنين مى شود: بترسيد از اينكه قطع رحم نماييد. بنا بر اين [آيه] دلالت بر وجوب صله رحم مى كند. (مجمع البيان، ج 3 - 4، ص 6)

صله رحم، از جمله حقوق خويشاوندى و از اوصاف خردمندان پندپذير:

...اِنَّما يَتَذَكَّرُ اُولُوا الاَلبـب * والَّذينَ يَصِلونَ ما اَمَرَ اللّهُ بِهِ اَن يوصَلَ... رعد (13) 19 و 21 – ص 252

از پيامبر(صلى الله عليه وآله) نقل شده كه پس از قرائت آيه فرمود: نيكى به والدين و صله رحم، حساب را آسان مى كند. (مجمع البيان، ج 5 - 6 ، ص 444)

 5. توارت

 ارث بردن، از جمله حقوق خويشاوندى نسبى:

لِلرِّجالِ نَصيبٌ مِمّا تَرَكَ... والاَقرَبونَ... .نساء (4) 7 – ص 78

واِذا حَضَرَ القِسمَةَ اُولوا القُربى ... فَارزُقوهُم مِنهُ... . نساء (4) 8

ولِكُلّ جَعَلنا مَولِىَ مِمّا تَرَكَ... والاَقرَبونَ... .نساء (4) 33

...واولُوا الاَرحامِ بَعضُهُم اَولى بِبَعض فى كِتـبِ اللّهِ... . انفال (8) 75

...واولُوا الاَرحامِ بَعضُهُم اَولى بِبَعض فى كِتـبِ اللّهِ... . احزاب (33) 6

6. رفتار نیکو

 برخورد ملاطفت آميز و گفتار پسنديده، از جمله حقوق خويشاوندى:

واِذا حَضَرَ القِسمَةَ اُولوا القُربى واليَتـمى والمَسـكينُ فَارزُقوهُم مِنهُ وقولوا لَهُم قَولاً مَعروفا . نساء (4) 8 – ص78

وءاتِ ذَا القُربى حَقَّهُ... * واِمّا تُعرِضَنَّ عَنهُمُ ابتِغاءَ رَحمَة مِن رَبِّكَ تَرجوها فَقُل لَهُم قَولاً مَيسورا. اسراء (17) 26 و 28

7 . محرمیت

 محرميّت برخى خويشاوندان، عامل حرمت ازدواج با آنان:

حُرِّمَت عَلَيكُم اُمَّهـتُكُم وبَناتُكُم واَخَوتُكُم وعَمّـتُكُم وخــلـتُكُم وبَناتُ الاَخِ وبَناتُ الاُختِ واُمَّهـتُكُمُ الّـتِى اَرضَعنَكُم واَخَوتُكُم مِنَ الرَّضـعَةِ واُمَّهـتُ نِسائِكُم ورَبـئِبُكُمُ الّـتى فى حُجورِكُم مِن نِسائِكُمُ الّـتى دَخَلتُم بِهِنَّ فَاِن لَم تَكونوا دَخَلتُم بِهِنَّ فَلا جُناحَ عَلَيكُم وحَلـئِلُ اَبنائِكُمُ الَّذينَ مِن اَصلـبِكُم... .نساء (4) 23 – 81

8. رعایت عدالت

 در روابط خويشاوندى باید عدل و انصاف رعایت شود:

...كونوا قَوّمينَ بِالقِسطِ شُهَداءَ لِلّهِ ولَو عَلى ... والاَقرَبينَ...نساء (4) 135 – ص 100

لزوم سوگند شاهدان بر وصيّت، براى نفروختن شهادت، حتّى در صورت زيان بر خويشاوندان:

يـاَيُّهَا الَّذينَ ءامَنوا شَهـدَةُ بَينِكُم اِذا حَضَرَ اَحَدَكُمُ المَوتُ حينَ الوَصِيَّةِ اثنانِ ذَوا عَدل مِنكُم اَو ءاخَرانِ مِن غَيرِكُم اِن اَنتُم ضَرَبتُم فِى الاَرضِ فَاَصـبَتكُم مُصيبَةُ المَوتِ تَحبِسونَهُما مِن بَعدِ الصَّلوةِ فَيُقسِمانِ بِاللّهِ اِنِ ارتَبتُم لانَشتَرى بِهِ ثَمَنـًا ولَو كانَ ذاقُربى... .مائده (5) 106

...واِذا قُلتُم فاعدِلوا ولَو كانَ ذَاقُربى... .انعام (6) 152

9. حق ولايت

 اولويّت ولايت خويشاوندان مؤمن بر ديگران:

والَّذينَ ءامَنوا مِن بَعدُ وهاجَروا وجـهَدوا مَعَكُم فَاُولـئِكَ مِنكُم واولُوا الاَرحامِ بَعضُهُم اَولى بِبَعض فى كِتـبِ اللّهِ اِنَّ اللّهَ بِكُلِّ شَىء عَليم. انفال (8) 75 – ص186

10  - عفو

 گذشت از لغزشهاى خويشاوندان و برخورد كريمانه با آنان، از جمله حقوق خويشاوندى و وظيفه اى الهى برعهده توانگران:

ولا يَأتَلِ اولُوا الفَضلِ مِنكُم والسَّعَةِ اَن يُؤتوا اولِى القُربى ... وليَعفوا وليَصفَحوا... .نور (24) 22 – ص352

11-  جواز خوردن

 جواز خوردن و استفاده از خوراكيهاى خانه هاى خويشاوندان، بدون اذن آنان، از جمله حقوق خويشاوندى:

لَيسَ عَلَى الاَعمى حَرَجٌ...ولا عَلى اَنفُسِكُم اَن تَأكُلوا مِن ... بُيوتِ اِخونِكُم اَو بُيوتِ اَخَوتِكُم اَو بُيوتِ اَعمـمِكُم اَو بُيوتِ عَمّـتِكُم اَو بُيوتِ اَخولِكُم اَو بُيوتِ خــلـتِكُم... . نور (24) 61 ص 358

12. انذار خويشاوندان

 اولويّت انذار خويشاوندان نزديك، نسبت به ديگران:

واَنذِر عَشيرَتَكَ الاَقرَبين . شعراء (26) 214 – ص376

13 -  دوری نمودن  از خويشاوندان دشمن خداورسول

 لزوم تبرّى از خويشاوندان، در صورت دشمنى آنان با خداوند و پيامبر(صلى الله عليه وآله):

لا تَجِدُ قَومـًا يُؤمِنونَ بِاللّهِ واليَومِ الأخِرِ يوادّونَ مَن حادَّ اللّهَ ورَسولَهُ ولَو كانوا ءاباءَهُم اَو اَبناءَهُم اَو اِخونَهُم اَو عَشيرَتَهُم... .مجادله (58) 22 – ص 545

14. اطعام

 اولويّت اطعام به خويشاوندان يتيم، بر اطعام به ديگران:

اَو اِطعـمٌ فى يَوم ذى مَسغَبَه * يَتيمـًا ذا مَقرَبَه * بلد (90) 14 و 16 – ص 594

ب - خویشاوندی و صله رحم در روايات

1. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : انَّ أعجَل الخیرِ ثواباً صلةُ الرَّحم.:  پاداش صله رحم، سریع ترین پاداش كار خیری است كه به انسان می رسد. «الکافی، ج 2، ص 160»

2. قال الامام علی - علیه السلام - : ما آمَنَ باللهِ مَنْ قَطِعَ رحِمَهُ: كسی كه با خویشاوندان خود قطع رابطه كند، به خدا ایمان نیاورده است. «غررالحكم، ص 407، ح 9327»

3. قال الامام علی - علیه السلام - : انَّ صلةَ الارحام لَمِن موجباتِ الاِسلام اِنَّ اللهَ سبحانَه أمَر بِإكرامِها. همانا صله رحم از واجبات دین اسلام است و خداوند سبحان نسبت به اكرام ارحام و خویشان امر فرموده است.«غررالحكم، ص 406، ح 9290»

4. قال الامام علی - علیه السلام - : أنه تعالی یَصل مَن وصلِها و یَقطَعُ مَن قَطَعها و یَكرَم مَن أكرَمَها. همانا خداوند متعال به كسی كه صله رحم نماید، توجه و عنایت می كند و كسی كه با خویشاوندان خود قطع رابطه كند، خداوند توجه خویش را از او سلب می نماید. «غرر الحکم، ص 406، ح 9290»

5. قال الامام علی - علیه السلام - : من أفضَلِ المُرُوّةِ صلَةُ الرّحم: صله رحم، از برترین جوانمردی ها است«غررالحكم، ص 406، ح 9299»

6. قال الامام علی بن الحسین - علیه السلام - : ما مِنْ خُطْوَةٍ أحبُّ الی اللهِ من خُطْوَتین: خُطْوَةٌ یُسَرُّ بِها صفَّا فی سبیلِ الله تعالی وَ خُطوَةٌ الی ذی رَحم قاطع: امام سجاد - علیه السلام - فرمود: دو گام نزد خداوند، محبوب ترین گام هاست؛ گامی در راه خدا برای تحقق لشكر اسلام (برای جهاد) برداشته شود و گامی به سوی خویشاوندی كه با انسان قطع رابطه كرده است. «بحار الانوار، ج 74، ص 87»

7. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : اَلصّدَقَةُ بِعَشرَةٍ و القَرضُ بثَمانیةَ عَشَرَ و صلَةُ الرَّحم بأربعةٍ و عِشْرین وَ صلةُ الِاخوان بِعِشْرینِ.: پاداش صدقه در راه خدا، ده برابر است و قرض دادن، هیجده برابر و پاداش صله و پیوند با خویشاوندان، بیست و چهار برابر و پیوند با برادران دینی، بیست برابر است.«بحار الانوار، ج 74، ص 31»

8. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : مَنْ مَشی الی ذی قرابةٍ بنفسِهِ و مالِهِ لیَصِلَ رَحِمَه أعطاهُ الله عزّ و جلّ اجرَ مِأة شهیدٍ.كسی كه با جان و مالش در پی صله رحم بر آید، خداوند متعال اجر صد شهید را به او عطا می كند. «وسائل الشیعه، ج 6، ص 286»

9. قال الامام علی - علیه السلام -  صِلوُا أرحامَكُم و لو بالتّسلیمِ: با خویشان صله رحم كنید، هر چند با سلام كردن باشد. «الکافی، ج 2، ص 155»

 

10. قال الامام الصادق - علیه السلام - : ... أفضَلُ ما توصَلُ بِهِ الرَّحِم كفُّ الأذی عَنْها. برترین چیزی كه با آن صله ارحام انجام می گیرد، خودداری كردن از آزار و اذیّت آنان است. «الکافی، ج 2، ص 151»

11. امام الصادق (ع)  : صِلَةُ الارحام تُحسِّنُ الخُلقَ و تُسَمِّحُ الكَفَّ و تُطَیِّبُ النَّفسَ و تَزیدُ فی الرّزقِ و تُنسئُ فی الأجلِ: صله ارحام، اخلاق را نیكو، دست را با سخاوت، دل و جان را پاك و روزی را زیاد می كند و مرگ را به تأخیر می اندازد. «الکافی، ج 2، ص 158»

12. قال الامام الصادق - علیه السلام - : اِنَّ صلةَ الرَّحم و البرّ لیُهَوِّنانِ الحسابَ و یَعصِمانِ من الذُّنوبِ.: صله رحم و نیكی كردن، حساب رسی را آسان می كنند و انسان را از گناه باز می دارند. «بحار الانوار، ج 74، ص 131»

13. قال الامام الباقر - علیه السلام - : صِلَةُ الارحام تُزَكّیِ الاعمال و تَدفَعُ البلْوی. صله ارحام، اعمال را پاك و بلاها را دور می سازد. «الکافی، ج 2، ص 152»

14. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : اُوصِیَ الشّاهِدَ مِنْ اُمَّتی و الغائِبَ مِنهُم و مَن فی اصلابِ الرجالِ و أرحامِ النّساءِ الی یوم القیامَةِ أن یَصِلَ الرَّحم ...: سفارش می كنم حاضران و غائبان از امتم را و كسانی را كه در پشت پدران و در رحم مادران خویش هستد تا روز قیامت، كه صله رحم نمایند گر چه به فاصله یك سال راه باشد؛ زیرا صله رحم جزو دین است. «الکافی، ج 2، ص 158»

15. امام الرّضا( ع): یَكونُ الرّجل یَصِلُ رَحِمَهُ فیكونُ قَد بَقِیَ من عمرِهِ ثلاثُ سنین فَیُصَیِّرُها اللهُ ثَلاثینَ سَنَةً ...:چه بسا مردی كه سه سال از عمرش بیش نمانده،ولی صله رحم به جا آورد و خدا به خاطر این كار، عمرش را به سی سال افزایش دهد و خدا آنچه را می خواهد انجام می دهد«الکافی، ج 2، ص 150»

16. قال رسول الله ( ص) : مَن ضَمِنَ لی واحِدةً ضمِنتُ لَهُ اربعةً یَصِلُ رَحمَه فَیُحِبُّهُ اللهُ تعالی و یُوَسِّعُ علیهِ رِزْقَهُ ... : هر كس برای من، انجام دادن یك كار را تضمین كند، من چهار چیز را برای او تضمین می كنم: صله رحم كند تا خداوند او را دوست بدارد و روزیش را وسیع نماید، عمرش را زیاد و او را در بهشت جای دهد. «بحار الانوار، ج 74، ص 92»

17. قال الامام علی - علیه السلام - : صلةُ الرّحم تُوجِبُ المُحبَّة و تكبِتُ العدوّ: صله رحم باعث ایجاد محبت (در بین خویشاوندان) و خوار و حقیر شدن دشمنان می گردد. «غررالحكم، ص 46، ح 9309»

18. قال الامام علی - علیه السلام - : اِنّ الرّحم اذا تَماسَتْ تَعاطَفَتْ: خویشاوندان اگر با یكدیگر تماس و ارتباط برقرار كنند، نسبت به یكدیگر مهربان و با عطوفت می شوند. «غررالحكم، ص 406، ح 9301»

19. قال الامام علی - علیه السلام - : صلةُ الرَّحم تُدِرُّ النِّعمَ و تَدفَعُ النِّقَم: صله رحم نعمت ها را بر شما سرازیر می كند و گرفتاری ها را دور می سازد.«غررالحكم، ص 406، ح 9305»

20. قال الامام الصادق( ع  ) : صلةُ الرّحم و حسنُ الجوارِ یعمُرانِ الدّیارَ و یزیدانِ فی الاعمارِ:  صله رحم و خوش رفتاری با همسایه، شهرها را آباد و بر عمرها می افزاید. «بحار الانوار، ج 74، ص 120»

21. قال الامام علی - علیه السلام - : فی صلةِ الرَّحِمِ حراسَةُ النِّعم: صله رحم، باعث پاسداری (و حفظ) نعمت ها است. «غررالحكم، ص 406، ح 9314»

22. قال الامام علی - علیه السلام - : «مَنْ اَتاهُ الله مالاً فلْیَصِلْ بِهِ قرابَتْهُ: كسی كه خدا به او (تمكن) مالی بدهد، باید بستگان خویش را به وسیله آن دستگیری نماید. «نهج البلاغه، خطبة 124»

23. قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَنْ احبَّ أن یخفّفَ اللهُ عزّ و جلّ عنه سَكراتُ المَوتِ فلیكُن لِقرابَتِهِ و بوالِدَیْهِ بارّاً ... : كسی كه دوست دارد خدای متعال سختی های مرگ را بر او آسان سازد، نسبت به خویشان (و نزدیكان) و پدر و مادرش نیكوكار باشد؛ اگر چنین بود، خدای متعال سختی های مرگ را بر او آسان می كند و فقر (نیز) هرگز او را گرفتار نخواهد كرد. «سفینة البحار، ج 2، ص 553»

24.امام صادق(ع):صلةُ الرَّحِمِ تُهوِّنُ الحسابَ یومَ القیامَةِ و تَقِیَ مصارِعَ السّوءِ: پیوند با خویشاوندان، حساب روز قیامت را آسان كرده و از مرگ های بد جلوگیری می كند«بحار الانوار، ج 74، ص 104»

25. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ابغَضُ الاعمالِ الی الله الشِركُ بالله، ثمّ قطعیةُ الرَّحمِ ثم الاَمرُ بِالمُنكر و النَّهی عن المعروفِ: منفورترین اعمال نزد خداوند، عبارت اند از: شرك به خدا، سپس قطع رحم و سپس امر به منكر و نهی از معروف. «جامع السعادات، ج 2، ص 342»

 

26. قال الامام الصادق - علیه السلام - : نَعوذُ باللهِ عن الذنوبِ الّتی تُعجّل الفَناءَ و تُقَرّب الآجال و تخلیّ الدیّار وَ هیَ قطیعةُ الرَّحمِ و العقوقِ و تركُ البرِّ: به خدا پناه می بریم از گناهانی كه نابودی را سرعت می بخشد، مرگ ها را نزدیك و شهرها را از ساكنانش خالی می سازد و آن گناهان، قطع رحم، آزردن پدر و مادر و ترك احسان و نیكی است. «الکافی، ج 2، ص 184»

27. قال الامام الباقر - علیه السلام - : ثلاثُ خصالٍ لا یموتُ صاحِبُهنَّ ابداً حتّی یری وبالَهنَّ: البغیُ و قطیعةُ الرّحم و الیمین الكاذبة ... : سه خصلت است كه هر كه آنها را دارد نمی میرد، مگر این كه كیفرشان را در همین دنیا می بیند: ستم، قطع رحم و قسم دروغ، (در این میان) پاداش صلة رحم زودتر از ثواب اعمال دیگر به انسان می رسد. الکافی، ج 74، ص 348»

28. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا یَدخُلُ الجنَّةَ قاطِعُ الرَّحِمِ.: كسی كه با خویشاوندان (رَحمی) خود، قطع رابطه كند، داخل بهشت نخواهد شد«بحار الانوار، ج 74، ص 91».

29. قال الامام علی - علیه السلام - : لیسَ لِقاطعِ رَحِمٍ قریبٌ: كسی كه با خویشاوندان (رحمی) خویش قطع رابطه كند، هیچ نزدیكی (و دوستی ای) برای او نخواهد ماند. غررالحكم، ص 406، ح 9324»

30. قال الامام علی - علیه السلام - : أقبَحُ المعاصی قطیعةُ الرَّحمِ و العقوقِ: زشت ترین گناهان، بریدن از خویشان و عاق شدن نسبت به پدر و مادر است. «غررالحكم، ص 406، ح 9315»

31. قال الامام علی - علیه السلام - : قطیعةُ الرّحم تورِثُ الفَقرَ:  قطع رابطه با خویشاوندان ، تنگدستی بر جای می گذارد. «بحار الانوار، ج 71، ص 91»

32. قال الامام علی - علیه السلام - : صِلةُ الاَرحامِ من أحسَنِ الشِّیَم: پیوند با خویشاوندان، از برترین و نیكوترین اخلاق ها است. غررالحكم، ص 406، ح 9296»

33. قال رسول الله ( ص ) : إثنانِ لا ینظُرُ اللهُ إلیهم یومَ القِیامَةِ قاطِعُ الرَّحِم و جارُ السّوءِ: دو گروه اند كه خداوند روز قیامت (به نظر رحمت) به آنان نمی نگرد: كسی كه با خویشان (رحمی) خود قطع رابطه كند و كسی كه به همسایه بدی نماید. «نهج الفصاحه، ح 55»

34. قال الامام علی - علیه السلام - : اِذا قطَعُوا الارحام جُعلَت الأموالُ فی أیدیِ الاشرار. هرگاه (مردم) قطع رحم كنند، ثروت و اموال آن ها در دست اشرار قرار می گیرد. «الکافی، ج 2، ص 394»

35. قال الامام علی - علیه السلام - : أكرِمْ ذَوی رَحِمِك ... فإنَّهم لَكَ نِعمَ العُدّةُ فی الشّدةِ و الرّخاءِ: خویشاوندان خویش را اكرام نما ...؛ زیرا آنها در سختی و آسانی، بهترین پشتیبان و كمك برای تو هستند. «غررالحكم، ص 407، ح 9330»

36. قال الامام الصادق - علیه السلام - : اِتّقوا الحالقةَ فاِنَّها تمیتُ الرِّجالَ، قلتُ: و ما الحالِقَةُ؟ قال: قطیعَةُ الرَّحمِ:  از حالقه بپرهیزید كه مردان را به كام مرگ فرو می برد. (راوی گوید:) عرض كردم: حالقه چیست؟ فرمود: قطع رحم. «الکافی، ج 2، ص 347»

37. قال الامام علی بن الحسین (ع): ایاكَ و مصاحبةَ القاطعِ لِرَحِمِهِ فاِنِّی وجَدْتُهُ مَلعوناً فی كتابِ الله فی ثَلاثَةِ مواضِعَ: از همنشینی با كسی كه رابطة خود را با خویشاوندان (رحمی) خود قطع می كند، بپرهیز! زیرا من در سه جای قرآن كریم او را مود لعن و نفرین یافتم. «سفینة البحار، ج 1، ص 516»

38. قال الامام علی - علیه السلام - : مَنْ یَقبض یَدَهُ عن عَشیرتِهِ فانَّما یَقبِضُ یداً واحِدَةً عَنهُم و یُقبَضُ عنه أیدِی كَثیرةٌ منهم:كسی كه دست یاری و بخشش خویش را از خویشاوندانش دریغ بدارد، آن ها را از یك دست (یاری دهنده) محروم می سازد، ولی خود از یاری و بخشش دست های بسیاری بی بهره می ماند. «غررالحكم، ص 407، ح 9334»

39. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : اذا ظَهَرَ العلمُ و احتُذِرَ العَمَل و ائْتَلَفَتِ الالسُنُ و اختَلَفَتِ القُلوبُ و تَقاطَعَتِ الأرحام هنالك لعنَهُم الله: زمانی كه در جامعه ای علم گسترش یابد و به آن عمل نشود و زبان ها با هم موافق و دل ها با هم مخالف باشند و مردم با خویشاوندان (رحمی) خود قطع رابطه كنند، آن هنگام خشم و غضب الهی چنین آنان را فرا می گیرد که خداوند چشم و گوششان را كر و كور می گرداند. «ثواب الاعمال، ص 289»

40. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : انّ الرّحمةَ لا تنزِلُ عَلی قَومٍ فیهِم قاطِعُ رَحِمٍ: رحمت (خدا) بر قومی كه در میان آنان قطع رحم كننده باشد، نازل نمی شود. «كنز العمال، ح 6978»

انتهای پیام/

دیدگاه شما

آخرین اخبار